Bij mijn oma hing er eentje boven het aanrecht. Delfts blauw, een beetje vergeeld van de jaren, met de tekst “Oost west, thuis best”. Als kind vond ik het maar een suf ding. Nu, dertig jaar later, snap ik precies waarom ze het nooit heeft weggehaald. Een tegeltjeswijsheid is klein, maar zegt vaak meer dan een heel boek. En soms krijgt zo’n spreuk ineens een heel persoonlijke lading, door iets wat je zelf meemaakt.
De kracht van een korte spreuk
Wat mij fascineert aan tegeltjes is dat ze werken op herhaling. Je loopt er honderd keer langs zonder erbij stil te staan, en dan is er ineens die ene dag waarop de tekst raak is. Precies daarom zijn ze zo’n goed cadeau. Een bos bloemen is na een week weg. Een tegeltje hangt er over tien jaar nog, en elke keer denkt iemand heel even aan jou. Mits je de juiste spreuk kiest, natuurlijk. En die juiste spreuk vind je meestal niet in een lijstje, maar in een verhaal.
Die ene zaterdag in Houten
Mijn zus woont al jaren in Houten, vlakbij het Oude Dorp. Eind augustus, op een zaterdagmiddag waarop het maar bleef miezeren, fietste ze terug van een rondje langs de Rietplas. Tas op het stuur, boodschappen erin, alles ging prima. Tot ze voor haar eigen voordeur stond en haar sleutelbos nergens kon vinden. Niet in haar jaszak, niet in de tas, niet onderin tussen de boodschappen. Weg. Waarschijnlijk ergens onderweg uit haar zak gegleden.
Ze belde mij eerst, want dat doe je blijkbaar als je zus in de buurt woont. Ik had geen reservesleutel, dus veel verder dan meeleven kwam ik niet. Uiteindelijk heeft ze een slotenmaker Houten gebeld die binnen een half uur voor de deur stond. De man kreeg de deur open zonder ook maar een kras te maken, adviseerde meteen een nieuwe cilinder omdat de sleutels ergens op straat rondslingerden, en was binnen een uur weer vertrokken. Zij zat die avond gewoon droog op de bank. Ik hoorde het hele verhaal via de telefoon, inclusief haar opluchting.
Van noodgeval naar cadeau
Een paar weken later was ze jarig. En toen wist ik het ineens. Ik liet een tegeltje bedrukken met de tekst “Thuis is waar je sleutel past”, in klassiek Delfts blauw, met een klein sleuteltje in de hoek. Toen ze het uitpakte moest ze eerst hard lachen en daarna, heel eerlijk, werd ze er een beetje stil van. Het hangt nu in haar gang, pal naast de kapstok. Op de plek waar haar nieuwe sleutelbos hangt, aan een haakje dat er vroeger niet was. Dat haakje kwam er trouwens op advies van diezelfde slotenmaker Houten, die haar vertelde dat de meeste mensen hun sleutels kwijtraken omdat ze er simpelweg geen vaste plek voor hebben.
Waarom zulke cadeaus blijven hangen
Ik geef sindsdien vaker tegeltjes cadeau, maar alleen als er een echt verhaal achter zit. Een spreuk van internet plukken kan iedereen. De kunst is om iets te vinden dat alleen voor die ene persoon klopt. Een gedeelde herinnering, een grap die alleen jullie snappen, een dag die niemand anders zo heeft beleefd. Mijn zus zegt dat ze nog elke ochtend even naar dat tegeltje kijkt voordat ze haar sleutels pakt. Dertig jaar geleden begreep ik niet waarom mijn oma dat vergeelde tegeltje liet hangen. Nu weet ik het wel. Sommige dingen hangen niet aan de muur omdat ze mooi zijn, maar omdat ze ergens over gaan.
